Yabancı yargı kararlarının uygulanabilirliği ve internetin yargı sınırları


ÖZET:
Yahoo üzerinden Nazi materyallerine erişim sağlanabilmesinin, Nazi yanlısı veya antisemitist görüşlerin ifade edilmesini yasaklayan Fransız kanunlarına aykırı olduğu gerekçesiyle iki kültürel organizasyonun Paris’te Yahoo’yu mahkemeye vermeleri ile uyuşmazlık yargıya taşınır. Paris mahkemesinin Yahoo’nun “derhal Fransız internet kullanıcılarının Nazi materyallerine erişimini engellemek üzere gerekli adımları atması”na karar vermesi üzerine Yahoo yerel sitesinden -www.yahoo.fr- ilgili içeriği kaldırır. Ancak Fransız mahkemesinin bunu yeterli görmeyerek Yahoo’nun global internet adresi www.yahoo.com için de Fransız kullanıcıların ilgili içeriğe erişimini engellemesini istemesi üzerine Yahoo uyuşmazlığı kendi ülkesi ABD’ye götürür ve Amerikan mahkemelerinden Fransız Mahkemesinin kararının Kaliforniya’da uygulanamaz olduğunun tespitini ister.

İLGİLİ YASAL DÜZENLEMELER:
• First Amendment to The United States Constitution

ANAHTAR CÜMLELER:
• 
İnternetin yargı sınırları
• Yabancı yargı kararlarının uygulanabilirliği

KARAR İNCELEMESİ

İnternetin milli sınırları aşan yapısının, farkı ulusların yerel kanunlarını karşı karşıya getirdiği ve bu çatışma sonucu hukukun uygulanışındaki geleneksel yorumları saf dışı bıraktığı önemli yargı kararlarından biri Yahoo! v. LICRA. Biri Fransız, ikisi Amerikan üç farklı mahkeme tarafından incelenmesine rağmen tam manasıyla bir sonuca ulaşılamayan uyuşmazlıkta Amerikan Temyiz Mahkemesinin nihai kararı davayı zamanın koşullarına binaen reddetmek şeklinde gerçekleşmiştir.

Davanın Gelişimi ve Paris Mahkemesi Kararı

Yahoo üzerinden Nazi materyallerine erişim sağlanabilmesinin, Nazi yanlısı veya antisemitist görüşlerin ifade edilmesini yasaklayan Fransız kanunlarına aykırı olduğu gerekçesiyle iki kültürel organizasyonun Paris’te Yahoo’yu mahkemeye vermeleri ile uyuşmazlık yargıya taşınır. Paris mahkemesinin Yahoo’nun “derhal Fransız internet kullanıcılarının Nazi materyallerine erişimini engellemek üzere gerekli adımları atması”na karar vermesi üzerine Yahoo yerel sitesinden -www.yahoo.fr- ilgili içeriği kaldırır. Ancak Fransız Mahkemesi bunu yeterli görmeyerek Yahoo’nun global internet adresi www.yahoo.com için de Fransız kullanıcıların ilgili içeriğe erişimini engellemesini istemesi üzerine Yahoo uyuşmazlığı kendi ülkesi ABD’ye götürür ve Amerikan mahkemelerinden Fransız mahkemesinin kararının Kaliforniya’da uygulanamaz olduğunun tespitini ister.

Amerikan Bölge Mahkemesi Kararı

Yahoo, Paris Mahkemesi’ninin www.yahoo.com adresine ilişkin kararını uygulamayı reddederek Kaliforniya Kuzey Bölgesi Mahkemesi’nde, Paris’teki mahkemede davacı koltuğunda bulunan LICRA’yı dava eder. Yahoo, mahkemeden Fransız Mahkemesi’nin kararının ifade özgürlüğünü düzenleyen Amerikan Anayasasının Birinci Ek Maddesine aykırı olması sonucu uygulanamaz olduğunun tespitini ister. Öte yandan LICRA ironik bir argüman geliştirerek Mahkemenin LICRA üzerinde yargı yetkisine sahip olmadığını ve bu sebeple davanın reddedilmesi gerektiğini savunur.

Bölge mahkemesi LICRA üzerinde kişisel yetkiye sahip olduğuna karar verdikten sonra ilgili Fransız Mahkemesi kararının yürütmeye konmasının Anayasa’ya aykırılık teşkil edeceğine ve kararın Amerika’da uygulanamaz olduğuna hükmeder.

Amerikan Temyiz Mahkemesi Kararı

LICRA, Bölge Mahkemesi kararını temyiz eder. Temyiz mahkemesi hakimlerinden oluşan üç kişilik panel ikiye bir çoğunlukla Bölge Mahkemesi’nin kararını bozar. Temyiz Mahkemesi, LICRA, Paris Mahkemesi kararını ABD’de uygulamaya çalışmadıkça, LICRA üzerinde kişisel yargı yetkisi uygulanabilmesi için yeterli yasal zeminin bulunmadığına hükmeder.

Uyuşmazlık daha sonra Temyiz Mahkemesince tüm hakimlerin huzurunda 2006 yılında tekrar incelenir. Kararda on bir hakimin sekizinin mahkemenin kişisel yargı yetkisine sahip olduğuna karar verdiği görülse de üç hakim davanın henüz yeterli olgunluğa ulaşmadığı sebebiyle, üç hakim de kişisel yargı yetkisine sahip olunmadığı gerekçesiyle olmak üzere on bir hakimin altısı davanın reddine karar verir.

Temyiz Mahkemesi, kararında Fransız Mahkemesinin kararının nihai olmadığının altını çizerken bu haliyle olgunlaşmamış olan uyuşmazlık hakkında karar vermenin zor olduğunu belirtir. Kararda yer alan şu ifadeler dikkat çekicidir:

[styled_box title=”” class=””]

Fransız mahkemesi, Yahoo’nun gönüllü bir biçimde politikasını değiştirmesini kendi ara kararındaki “geniş önlemler” bağlamında karara uyma olarak nitelendirseydi, herhangi bir Birinci Ek Madde sorusu ortaya çıkmazdı. Dahası, eğer Fransız mahkemesi Fransa’daki kullanıcılar için Yahoo’dan daha fazlasını talep etmiş olsaydı ve bu talep Amerika’daki kullanıcılar üzerinde herhangi bir sınırlama gerektirmeseydi, Yahoo, Birinci Ek Madde’nin ülke sınırları ötesinde bir uygulamasını ileri sürmüş olurdu. Son olarak, eğer Fransız mahkemesi Yahoo’dan daha fazlasını talep etmiş olsaydı ve bu talep Amerika’daki kullanıcılar üzerinde belirli sınırlamaları zorunlu kılmış olsaydı, Yahoo hem yerel hem sınır ötesi anlamda Birinci Ek Madde argümanına sahip olurdu. Bu farklı soruların hukuki analizleri farklı olmakla birlikte muhtemelen cevapları da birbirinden farklı.[/styled_box]

Temyiz Mahkemesinin davayı reddetmesinin ardından Yahoo, Fransız Mahkemesi’nin hükmüne uymaya karar verir. Öte yandan uyuşmazlığın Amerikan Yüce Mahkemesi’ne götürülmesi çabası sonuçsuz kalır, Yüce Mahkeme 2006 yılında davayı incelemeyi reddeder.

UNITED STATES COURT OF APPEALS FOR THE NINTH CIRCUIT
Yahoo! Inc. v. La Ligue Contre Le Racisme Et L’Antisemitisme
En Banc Karar

[gview file=”/yargi_kararlari/yahoo_v_licra_appeal.pdf” save=”0″]

 

UNITED STATES DISTRICT COURT FOR THE NORTHERN DISTRICT OF CALIFORNIA
Yahoo! Inc. v. La Ligue Contre Le Racisme Et L’Antisemitisme

[gview file=”/yargi_kararlari/yahoo_v_licra_first.pdf” save=”0″]

Statjus

Statjus, bilişim hukuku alanına akademik anlamda katkı sağlamayı amaçlayan ve kullanıcılarına bu alanda içerik sunan bir internet platformudur.

Diğer yazıları için tıklayın:

Menü

Pin It on Pinterest