Sloganlar ve Alan Adları


Ekonomik aktörler tarafından pazarlama aracı olarak kullanılan sloganlardan, sadece gerçek dünyada değil, dijital dünyada da faydalanılmaktadır.

Sloganların internet üzerinden korunması, üçüncü kişiler adına tescil edilmiş olan sloganların alan adı olarak kullanılmasını da kapsar. UDRP kararları, sloganların karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesinin, ticari markaların karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesine benzer olduğunu göstermektedir.

Eğer bir slogan ticari marka olarak tescil edilmişse, Jüri, bunu alan adı ile karşılaştıracaktır. Öte yandan, eğer bir slogan ticari marka olarak tescil edilmemişse, tescil edilmemiş ticari marka hakları (teamül hukuku) uygulanmalıdır. Tescil için başvuran kurum, aktif bir şekilde kullanılan, toplumdaki bireylerin aklında slogan ile üretilen ürün ve hizmetlerin arasında bağlantı oluşturacak bir slogan tercih etmelidir. (D2005-0649 Ice House America, LLC v. Ice Igloo, Inc ; <icehouseamerica.com> and  <icehouseamerica.net>) Bu değerlendirme yapılırken, ihtilaflı alan adının tescil edildiği zamana bakılır. (D2002-1117 Arthur Guinness Son & Co. Limited, Guinness Anchor Berhad v. Josh.com.my a.k.a. Josh Lim ).

Bazen, alan adları tamamen bir slogandan oluşur. Nitekim foreversport.com alan adı, Adidas tarafından “Forever Sport” sloganına benzer bulunmuştur. (D2000-1148 Adidas International B.V. v. Kadana Holdings Pty Ltd).

Alan adları ilgili ticari markanın sadece bir kısmından da oluşabilir, ki bu kısım aynı zamanda davacını sloganıdır. Davacının “Morgan de Toi” sloganını içeren kompleks bir ticari markanın sahibi olduğu  bir davanın konusu <morgandetoi.mobi> alan adıdır. (D2012-2117, C.C.V. Beaumanoir v. Zhihao Zheng).

Karıştırılma ihtimali, bazen de sloganın ayırt edici bir kısmının alan adında kullanılmasıyla doğar. Nitekim, “Think” markasını elinde bulunduran ve “Shoes by Think” sloganını kullanan ayakkabı imalatçısı bir holding, <thinkshoes.net> alan adının kendisine verilmesinde başarılı olmuştur (D2007-1007 Marko Schuhfabrik GmbH v. Mercom Group).

Alan adlarında bazen sloganlar orijinalinden çok az farklı, karıştırılma ihtimalini ortadan kaldırmayacak şekilde kullanılır. <thisisadamking.com> alan adı ile ilgili davada, Jüri, davacı tarafın “Who is Adam King” sloganı üzerinde tescil edilmemiş haklarının olduğunu ve “Who” kelimesinin “This” kelimesi ile değiştirilmesinin karıştırılma ihtimalini ortadan kaldırmadığına, bilakis “this” kelimesinin sloganın sorduğu “who” sorusuna bir cevap niteliğinde olduğuna hükmetmiştir (D2002-1117 Arthur Guinness Son & Co. Limited , Guinness Anchor Berhad c/ Josh.com.my a.k.a. Josh Lim).  Alan adlarında bazen de sloganlar başka ifadelerle birleştirilerek kullanılır. Mesela bir alan adında davacının ticari markasına onun kendi sloganı eklenerek kullanılırsa, karıştırılma ihtimali daha fazla olur. (D2010-2126, Akbank Turk A.S.c/. Axess Yeterbana <axessyeterbana.com> – trademark Axess + slogan “Yeter bana”).

Öte yandan, bir alan adında negatif bir ifadeyle birlikte bir slogan kullanıldığında, karıştırılma ihtimali söz konusu olmaz. Aşağılayıcı ifadelerin alan adlarında kullanılması hususunda jüri üyelerinin görüşleri farklıdır. Bazı jüri üyeleri, karıştırılma ihtimalinin olduğunu kabul ederken bazıları kabul etmemektedir, bu da tamamen ifade özgürlüğünün yorumlanış şekline bağlıdır. Bu yüzden, bu tarz alan adlarıyla mücadele etmek oldukça zordur.

Bu bağlamda, <mma-prejudice-moral-economique.com>  ve  <mma-zero-tracas-publicite.com> alan adları hakkında MMA sigorta şirketi lehine verilen kararın özellikle hak sahipleri lehine olduğuna dikkat etmek gerekir (D2012-2136 MMA IARD c/ Eric François).  Jüri, aksi yönde karar vermesi durumunda, kötü niyetli kişiler tarafından ileride satılmak veya başka bir amaç için alan adlarının alınmasına karşı hak sahiplerinin mücadele etmesinin önüne geçilmiş olacağından, jüri potansiyel bir karmaşıklık durumuna hükmetmiştir.

Son olarak, sloganların internet ortamında korunması, karıştırılma ihtimalinin de ötesinde, sloganların yetkisiz kişiler tarafından kendi menfaatlerine kullanılmasını önlemeyi amaçlar. Örneğin, bu koruma, sloganların üçüncü kişilerin web sitelerinde suiistimal edilerek kullanılmasına karşı mücadele edilmesini de kapsar. Manakel Communication’a karşı açılan D2004-0249 SEC SNC sayılı, <baton-de-berger.com> ve <batondeberger.com> alan adlarını konu edinen dava bu iki durumu içermektedir. Dava konusu alan adları, davacının ticari markaları ile birebir özdeşti ve bu alan adları, kullanıcıları davacının sloganı olan “There is no time for eating it (Onu yemeye vakit yok)” ifadesinin “There is no time for sucking it (Onu emmeye vakit yok)” şeklinde suiistimal edildiği pornografik bir siteye yönlendiriyordu. Jüri, alan adını kendi üzerine kaydettiren davalının kötü niyetini, davacının ticari markalarının değiştirilerek karıştırılma ihtimali oluşturmasından ve davacının sloganından kötü niyetli olarak faydalanmasından çıkarmıştır.

Bu nedenle, slogandan oluşmuş bir domain adı ile mücadele edilirken dikkatli olunmalıdır.


[Telif Hakkı Bilgi Notu] Bu yazının orijinal İngilizce dilindeki versiyonu Nathalie Dreyfus, Dreyfus & associés kaynağında bulunmaktadır. Çevirisi Statjus yazarları tarafından telif hakkı sahiplerinin izni dahilinde gerçekleştirilmiştir.
[Görsel] Flickr/tr4nslator

M. Nurbaki Kaşıkçı

Leibniz Üniversitesi Bilişim Hukuku Enstitüsü’nde yüksek lisans eğitimi gören Nurbaki Kaşıkçı; Fikri Mülkiyet, Marka, Patent ve Telif Hukukuna ilgi duyuyor. Bilişime ve teknolojiye olan ilgisi ve bunlarla olan geçmişi gereği, her türlü yazılım, programlama ve bunların üzerindeki haklar ilgisini çekiyor.

Diğer yazıları için tıklayın:

Menü

Pin It on Pinterest